گونتای گنجالپ
بايراغيميز نئجه اولماليدير؟
اسکيلردن گونوموزه قدر دؤولتلرين «پوليتيکال سوسياليزاسيون» (سيياسال تولومساللاشما) آديندا آچيق سيياستلري اولموشدور. ميللي دؤولتلرين قورولوشو ايله بو پوليتيکا داها دا گوجلنميش و توپلوم طرفيندن اؤزومسنمه سي اوچون گليشن تئکنيک ايمکانلاردان دا يارارلانيلميشدير. ندير«سيياسال توپلومساللاشما؟» دؤولتين و ميلتين وارليغي نين سيمگه لريني و بو سيمگه لرين آرخاسيندا دايانان آنلاملاري توپلومون اورتاق اينانجي حالينا گتيرمکدير. بو رمزلر قارشيسيندا دوشونجه يه احتيياج دويمادان تپکيسل سايقي دويغوسونو گليشديرمکدير. بايراق و ميللي مارش بونلاردان عيبارتدير. چونکو بو رمزلر او دؤولته و ميلته منسوب اولان فردده گوج و گووَنليک پسيکولوژيسيني ساغلاميش اولور. «سيياسال توپلومساللاشا»نين اساس مقصدي دؤولتين و ميلتين رمزلريني توپلومسال اينانج پلانينا داشيماقدير. چونکو، يالنيز اينانج باغلاميندا توپلوم سيخ بير شکيلده يارديملاشما، دايانيشما و اؤزوئري اؤرنگيني تاريخي درينليگي اولان بير دوغرولتودا سرگيله ميش اولور. يالنيز اينانج توپلومون بوتون قاتمانلاريني ايچينه آلا بيلير. چونکو تاريخي گئرچکلر ايثبات ائدير کي، اينسانين عاغيلسيز، دوشونجه سيز، آراجسيز دؤنَمي اولموش، آنجاق اينانجسيز دؤنمي اصلا اولماميشدير. بو ندنله ده توپلومسال اينانجين بير پارچاسي اولان دَيَرلر اؤز وارليقلاريني اوزون عصرلر بويونجا، يا دا ابديين سوردوررلر. تاريخده بؤيوک مدنييتلرين چؤکوشو ده او مدنييتي اورتايا قويان اينانج سيستئمي نين اورتادان چيخماسي ايله گئرچکلشميشدير. بير مدنييتين اورتا ديرگيني اولوشدوران اينانج و يان ديرکلريني اولوشدوران سياسي و ائکونوميک تشکيلاتلانمادير. سياسي و ايقتيصادي قوروملا چؤکدويونده بير مدنييت يارا آلير، آنجاق چؤکمور. بو يارالاريني اوناريب يئنيدن يوکسلمه اولاناغي اولور. لاکين بير مدنييتين اورتاديريگيني تشکيل ائدن اينانج چؤکدويونده او مدنييت تاريخدن سيلينر. سومرلردن گونوموزه قدر داوام ائدن تاريخده بونون اؤرنکلرينه راست گلينمکده دير. تاريخده موغوللار کيمي کمييتجه آز اولان قؤوملرين بيردن يوکسه ليب و دونياني ايداره ائتمه لري نين ده سببي او ميلتين دويغولاريندا اؤزونه اولان اوستونلوک اينانجي نين دؤللنمه سي اولموشدور. بو اينانج چؤکدويونده ده سؤنموشلر، ايچبؤلونمه يه اوغراميشلار. بو اينانجي چينگيز خان کيمي ليدئرلر آشيلايا بيلميشدير. عئيني شکيلده حضرت محممد کيمي بير ليدئر چوخ آز ميقداردا نوفوسا صاحيب اولان و بيزانس- ساساني واسسالي اولماقلا غورور دويان عربلرده بو اينانجي يارادا بيلميشدير. بو کيمي تاريخي اؤرنکلري سايماق مومکوندور. قؤوملرين يوکسليشي و تاريخ صحنه سينه چيخيشلاري گوجلو بير اينانجا ساريلمالاري ايله اولموشدور. تورک تاريخينده بونون اؤرنکلرينه بول- بول راستلانماق مومکوندور. توپلومسال ائنئرژيني و بو ائنئرژي نين آماجيني، ارگيني بللي ائدن بايراق بو کيمي حسساس تاريخي آنلاردا دوغموشدور. بايراقلارين دوغوشو سيراسيندا رنگلرين او توپلومداکي آنلاملاري اوزَرينه ديقتلر يؤنلميشدير. توپلومسال اينانيشلاردا رنگلرين نه يي چاغريشديرماسي بو دؤنملرده چوخ اؤنملي اولموشدور. اؤرنگين ايسلامي اينانج چرچيوه سينده قورولان دؤولتلرده «ياشيل» رنگ اؤنجه ليک داشيميشدير. اسکي تورک اينانجيندا هر بير رنگ اطرافيندا بعضي اينانجسال بيلگيلر اولموشدور. شامانچيليقدا قيرميزي رنگ گؤوده ني (بدني) و تيني (روحو) بيرلشديرن رنگ اولموشدور. بو اوزدن ده قانين حرکتي دوردوغوندا بدن و روح آراسينداکي باغلار و باغلانتيلار قوپموشدور. بؤيوک فرانسا دئوريمينده قيرميزي رنگ دئوريمي سيمگله ين رنگ کيمي دئوريمين گرگين سوره سينده اورتايا چيخدي. مودئرنيزمين باشلانقيجي و فئوداليزمي دئويرن اينقيلاب کيمي تاريخه کئچن فرانسا دئوريميندن گونوموزه قدر قيرميزي دئوريمجيليگي چاغريشديرميشدير. «ساري»نين سوموت آنلامي اولماميشدير. ساري رنگ هم اوغورسوزلوغو هم ده اوغورو چاغريشديرميشدير. شامان اينانجيندا تانري نين ياشام باغيشلاما اؤزلليگي اولان «شين» سويوت (موجررد) آنلام بيلديرن رنگلره اکلنه رک، رنگين آنلاميني آيدينليغا قوووشدورموشدور. «ساريشين» دئديگيميزده «ساري» رنگينده کي سولغونلوقدان اثر-علامت گؤرمريک. گؤزلليگي و حيات دويغولاريني چاغريشديران «ساري» رنگيني ايمگه لريک. اويسا پاييزدا يارپاقلارين ساراليب تؤکولمه لري و اؤلمه کيمي اولايلار دا «ساري» صيفتي ايله آنلاديلير. ائله جه ده «قاراشين» دئديگيميزده قارانين قارانليق و اؤلومجوللوگوندن اوزاقلاشميش اولوروق. سئويملي قارا ايله راستلانيريق. آنجاق اسکي تورک اينانجيندا «گؤي- ماوي» رنگ چوخ ايچريجي اولموشدور. اوزايلاري دا اؤز ايچينده بارينديران بير صيفتدير. تانرييا عآيد اولان بوتون اؤزلليکلر اوندادير. بوراداکي «گؤي» سادجه ماددي دونيانين گؤرونومسلليگيني سيمگله مز. خيال دونياميزدا، ايچ دونياميزدا دا سونسوزلوغو «گؤي» رنگله آلقيلاميش اولوروق. ماوي گؤيلرين و ديش ائوره نين سونسوزلوغو سؤز قونوسو دئييلدير يالنيزجا. ايچ ائوره نين ده سونسوزلوغو «گؤي» رنگده سئزگيسل (قاورامسيز آنلامايلا) آلقيلاما ايله سرگيلنميش اولور. تورک گله نَگينده بعضي رنگلرين ميکروموحيطده و ماوي کيمي بعضي رنگلرين ماکروموحيطده درين آنلامي اولموشدور. تورک تاريخينده رنگلرله ايلگيلي اينانيشلار ان چوخ خالي، کيليم و جئجيم صنعتينده کي ناخيشلاردا اؤزونو گؤسترميشدير. ايسلام اؤنجه سي تورک ايمپئراتورلوقلاريندا «گؤي» رنگين بايراقلارا يانسيماسي نين ندني ده بو اولموشدور. او چاغلارين شرطلرينه گؤره، سونسوزلوغو و تانريني رمزلشديرن «گؤي» رنگدن سونسوز گوج آلما اينانجي سيياستي ائتکيله ميشدير.
اولوسلارين اويانيشي اولاراق نيته له نن دؤنملرده بؤيله بير سورو اورتايا چيخميشدير: «اينديکي زاماني هانسي وئريلردن يولا چيخاراق شرح ائتمه لي یيک؟» بو سوالين ايکي جاوابي اولموشدور: 1. اينديکي زاماني کئچميشله و اولاني اولموشلارلا آچيقلاماق گره کير. 2. اينديکي زاماني گله جکله و اولاني اولمايانلا ايضاح ائتمک گرکمکده دير. بو ايکي طرز ياناشما اوزرينه مينلرجه کيتاب يازيلميشدير. اولوسلارين گليشمه سي بو ايکي تور ياناشمايا اوداقلانميشدير. ميلتين وارليغي نين گؤسترگه سي اولان هر شئيدن اؤنجه «ديل»دير. باشقا کولتور اؤگه لري ده ياشاملاريني ديلين وارليغيندا سوردوررلر. ديلين قايناغي ايسه ميتولوژيلر، فولکلور و تاريخدير. کاسيرئر «ميتولوژيسي اولمايان توپلوملار اولوس اولا بيلمزلر.»- دئيير. دوغرو بير تثبيتدير. چونکو ميتولوژيلرده سؤزجوکلر اوزايلارين سونسوزلوغونا وارا بيلير. يومورتانين ايچينه گيريب اورادا ياشام تورلري دوشله ييب آنلادا بيلير. ديل، اينانيلماز فانتاستيک مکانلاردا اؤيکوسل دئنه یيملر قازانا بيلير. بؤيله بير ديل اؤلمز. او زامان گونوموزو کئچميشين وئريلريندن يولا چيخاراق ايضاح ائتمک ضرورتي اورتايا چيخير. چونکو اينديکي زاماندا قوللانديغيميز بير ديل وار. بو ديلين قراماتولوژيک کؤکه ني و بونيه سينده داشيديغي اونودولموش و اونودولماميش آنيلار تاريخه دايانماقدادير. اينديکي زاماني و اولاني اولموشلارين وئريلريندن يولا چيخاراق شرح ائتمه ميز گره کير. آنجاق بو شرح يئترلي دئييلدير. چونکو تاريخ هر زامان گلديگي کيمي گئتمز. هر زامان گلديگي کيمي گئتسه ايدي، تاريخي موختليفليک ده يارانمازدي. اينديکي زاماني کئچميشين وئريلريندن يولا چيخاراق ايضاح ائتمک اسکي اينسانلارين اينانجسال، دويغوسال تجروبه لريندن يارارلانماقدير. اينديکي زاماني عقلي درينلييه دايانان بير يؤنتمله آچيقلاما مودئرن بير اولايدير. يالنيز ديني ياناشمالار اينديکي زاماني موطلق کئچميش وئريلرله ايضاح ائدر. ديني ياناشمانين گله جگي کئچميشده دير. پئيقمبرلرين ياشاديغي بللي بير دؤنم گله جگين ده ايدئاليدير. تورک تاريخينده اينديکي زاماني کئچميشين وئريلريندن يولا چيخاراق آچيقلاما ائيله ميني «گؤي» رنگ رمزلشديرمکده دير.
«اينديکي زاماني گله جکله و اولاني اولمايانلا ايضاح ائتمه» ايلکه سي اوسسال (عقلي) گئنيشله مه نين، درينلشمه نين گرکسينيميدير. وار اولانلارلا يئتينمه ييب، يئني اولوشوملار ساغلاماق تاريخسللييه داياناراق اوسسال چابالاييشي گرکديرير. بيليمسل نظرييه لر ده بوردان دوغار. عاقلين ايشله یيشيني و دئنه یيملر بيريکديرمه سيني نظرييه لر گوجلنديرر. گونوموزده بونو «چاغداشلاشما» قاورامي ايله تانيملاماقداييق. ائوريمه ندن اولان چليشکيلردير (تضادلاردير). گونوموزو کئچميشين و گله جگين وئريلريندن يولا چيخاراق ايضاح ائتمه چابالاري جيدي چليشکي اولوشدورار. اينديکي زاماندا کئچميش و گله جگين «آچيقلامالاري» قارشي- قارشييا گه لر. بو قارشيدورمالار تاريخي جانلي توتار. اسکي ايله يئني نين، اؤزلليکله دوشونجه پلانيندا قارشي-قارشييا گليب گؤروشلريني آچيقلامالاري اينديکي زامانين درينلشمه سيني، گئنيشله مه سيني ساغلار. ائوريم ديالئکتيگي بؤيله جه چَليشيک وارليقلارين قارشيلاشماسي ايله مئيدانا چيخار. اولانلا اولمايانين دويغولاردا و دوشونجه لرده کي ساواشي سورَکلي دئوينيمه اولاناق ساغلار. بؤيله جه بوتون داللاردا ائوريم دورمادان سوروب گئدر. اينديکي زاماني گله جکله، اولاني اولمايانلا تفسيرائتمه ائيله ميني چاغداشلاشما آدي آلتيندا قيرميزي رنگ ايفاده ائدر.
ايران گئنه لينده اويانيش ائوره لريني ياشايان تورکلرين «اينديکي زامان»يني هم کئچميش هم ده گله جک زامانين وئريلريندن يولا چيخاراق آچيقلاماق قاچينيلماز اولدوغو اوچون «گؤي» و «قيرميزي» رنگلردن يارارلانماق بير احتيياج کيمي اوتايا چيخير. کئچميش اوزرينه آراشديرمالار آپاريب اونو اؤيرنمک، اونون حاققيندا بيليمسل بيلگيلر الده ائتمک مومکوندور. آنجاق گله جک حاققيندا بيليمسل بيلگي الده ائتمک مومکون دئييلدير. گله جک دايما بير نظرييه حاليندا قالماغا داوام ائده جکدير. بو اوزدن ده گونوموزون تفسيرينده يئترلي اولماسا دا کئچميشين رولو گله جکدن داها اوستوندور. او زامان گونوموزون شرحينده ماوي رنگ اوستونلوک قازانمالي و بايراقلاشمادا بيرينجي قاپساييجي رولو اوستلنمه ليدير. گونوموزو گله جگين وئريلريندن يولا چيخاراق ايضاح ائتمه «گؤي» رنگين زمينينده اورتادا اولماليدير. يعني بوتونو ايله ماوي زمينين اوزرينده بير پارچا «قيرميزي» رنگ. چونکو کيمليک تاريخي بير اولقودور. او گله جکده دئييل. بير باشي گله جکده اولسا دا ان باريز وارليغي ايله تاريخي بير اولقودور. اويانيش سورجيني سونسوزلوق (گؤي رنگ) ايچينده آنلادان چاغداش عاغيل (قيرميزي رنگ). ايران گئنه لينده کي تورکلوگون وارليغيني رمزلشديرن بير بايراقدا تام اولاراق ماوي رنگين ايچينده قيرميزي بير دايره اولابيلير. بو دايره نين ايچينده حيلال و اولدوز اسکی اونودولموش فاتئحلیگیمیزین سیمگه سیدیر. گوندوز ماوی و آیدینلیق گؤیون آلتیندا، گئجه لرده آیلی اولدوزلو آیدین گؤیون آلتیندا یاشایان و دوشونجه سی هئچ بیر زامان قارانلیغا باتمایان تورک میللتی.

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder